سیستمهای بیدرنگ یا زمان واقعی یک جهاز عامل چند وظیفهای است که معمولاً بعنوان یک کنترل کننده باب یک کاربرد خاص استفاده میشوند. جهاز باب این حالت میبایست در زمانی مشخص و معین حتماً جواب مورد نظر را بدهد. سیستمهای کنترل آزمایشهای علمی، تصویربرداری پزشکی، کنترل صنعتی و برخی از سیستمهای ارائه از این دستهاند. هدف حقیقی استعمال از سیستمهای بیدرنگ واکنش سریع و تضمین شده در برابر یک رویداد خارجی میباشد. باب سیستمهای آن معمولاً وسایل ذخیرهسازی ثانویه وجود ندارد و به جای آن از حافظههای ROM استفاده میشود. سیستمعاملهای پیشرفته نیز در این سیستمها وجود ندارند چرا که سیستمعامل کاردان را از سختافزار جدا میکند و این جداسازی باعث عدم قطعیت باب زمان پاسخگویی میشود. سیستمهایی که در آن مهلت زمانی[یادداشت ۲] باید پاسخ داده شود را آن سخت و سیستمهایی که مهلت زمانی را پشتیبانی نمیکنند آن نرم مینامند. از استعمال سیستمهای بیدرنگ پیچیده میتوان به کنترل موتور یک خودرو (پاسخ با تأخیر میتواند نتایج فاجعهباری را به همراه داشته باشد) و در سیستمهای بیدرنگ نرم میتوان به اسکن بارکد در پایانه فروشگاه (با اینکه سرعت پاسخدهی باید سریع باشد اما به حادّی سیستمهای سخت نمیباشد) اشاره کرد
سیستمهای چند کاربره
سیستمهای قید کاربره اجازه میدهند تا کاربران متعدد بصورت همزمان به سمت یک جهاز کامپیوتری دسترسی داشته باشند. سیستمهای اشتراک زمانی و کارساز وب را میتوان بعنوان سیستمهای چند کاربره دستهبندی کرد. در سیستمهای اشتراک زمانی عزب یک پردازنده رسم دارد که توسط مکانیزمهای زمانبندی بین برنامههای مختلف کاربرها با سرعت بابرکت سوئیچ میشود و بنابراین هر کاردان تصور میکند کل رایانه در اختیار اوست
سیستمعامل تک پردازنده
این نوع سیستمعاملها، سیستمعاملهای نسل چهارم (نسل فعلی) هستند که بر چهر یک پردازنده اجرا میشوند. از قبیل XP,Vista,98,Me که بیشتر محصول کارتل مایکرو سافت میباشند.
سیستمعامل شبکهای
جهاز عاملهایی مثل ناول نت که زیادترین استفاده و امکانات این سیستم عامل برای شبکه میباشد.
سیستمعامل توزیع شده
این سیستمعاملها خود را بسان سیستمعاملهای تک پردازنده به سمت کاربر معرفی میکنند، اما در عمل از چندین پردازنده استفاده میکنند. این نوع سیستمعامل در یک اسم شبکهای اجرا میشود در این نوع جهاز یک برنامه پس از اجرا در کامپوترهای مختلف جواب نهایی به سیستم اصلی کاربر برمیگردد سرعت پردازش در این نوع سیستم بسیار بالاست.
دلایل ایجاد سیستمعامل
یک سیستم کامپیوتری آباد از یک الا چند پردازنده، مقداری حافظه اصلی، دیسکها، چاپگرها، صفحهکلید، صفحه نمایش، واسطهای شبکهای و دیگر دستگاههای ورودی و خروجی تشکیل شدهاست. ار سیستم یکپارچهای از بهر مدیریت این منابع وجود نداشته باشد، هر برنامه باید به تنهایی این کار را انجام دهد. سیستمعامل یک لایه نرمافزاری فراهم میکند که وظیفه مدیریت منابع سیستم را از دوشین برنامههای کاربردی رهانیده و کار برنامهنویسی را سادهتر مینماید؛ که با توجه به سمت نسخههای جدید سیستم عاملها که به دلیل بهرهمندی از تکنولوژی گرافیک و امکان استفاده از ماوس، امکان استفاده ساده و آسان را برای کاربران مبتدی فراهم نمودهاست. در حقیقت سیستمعامل واسط بین سختافزار رایانه و کاربر میباشد.
وظایف سیستمعامل
سیستمعامل دو کار اصلی انجام میدهد:
به طور کلی، وظایف سیستمعامل شامل موارد پایین است:
سیستمعاملهای فعلی
در سالهای اخیر رقابت افزونتر آشکار سیستمعاملهای مایکروسافت ویندوز، اپل مک اواس و لینوکس جریان دارد که آماری که در ماه ژوییه ۲۰۱۱ توسط وبگاه W3Schools به ثبت رسیده حاکی از ثانیه است که هم الحال بیش از ۸۰ درصد کاربران اینترنت از سیستمعامل ویندوز استفاده میکنند.
آمار موجود که مرتبط به سمت اوت ۲۰۱۰ میباشد به شرح زیر است:
از سیستمعاملهای اسمی کامپیوترهای شخصی میتوان به اسامی زیر اشاره کرد:
همچنین از سیستمعاملهای حاضر چهر گوشیهای تلفن همراه نسل جدید میتوان به اسامی زیر اشاره کرد:
تاریخچه جهاز عامل
در آغاز
آغازین کامپیوترها فاقد سیستمعامل بودند. باب اوایل سال ۱۹۶۴ فروشندگان کامپیوترهای تجاری ابزار کاملاً گستردهای را از بهر تسهیل توسعه، زمانبندی، و اجرای کارها روی یک سیستم پردازش دستهای فراهم میکردند. برای مانند رایانه پدیدآوری شده توسط UNI VAC.
باب ابتدا سیستمعامل روی خمپاره فریمها مستقر میشد و کمی بعد سیستمعامل میکروکامپیوترهای ابتدایی که فقط از یک برنامه در هر زمان پشتیبانی میکردند و به یک زمانبند بسیار ابتدایی نیاز داشتند. تمام برنامه زمانی که باب حال اجرا بود تحت کنترل کامل ماشین قرار داشت. چند وظیفهای (اشتراک زمانی) اولین پاس باب مین فریمها و در ۱۹۶۰ عرضه شد. ابتدا کامپیوترها بسیار بزرگ و جاگیر بودند لیک امروزه باب کف یک دست جا میگیرند.
مین فریمها
میکرو کامپیوترها
میکروکامپیوترهای اولیه نیاز یا ظرفیت داشتن یک سیستمعامل بغرنج که روی مین فریمها بسط یافته بود نداشتند.
سیستم آژانس
سیستم عامل بدون شک مهمترین رقیق آلت در کامپیوتر است . پشت از روشن اجرا کردن کامپیوتر اولین نرم افزاری که مشاهده می گردد سیستم عامل بوده و آخرین نرم افزاری که قبل از خاموش کردن کامپیوتر مشاهده خواهد شد، نیز سیستم عامل است . سیستم عامل رقیق افزاری است که توانایی اجرای تمامی برنامه های کامپیوتری را فراهم می آورد. سیستم آژانس حرف سازماندهی ، مدیریت و کنترل منابع سخت افزاری امکان استفاده بهینه و هدفمند آنها را فراهم می آورد. سیتم آژانس الهیات بودن سخت افزار را بدرستی تفسیر و در این راستا امکانات متعدد و ضروری جهت حیات سایر برنامه های کامپیوتری را فراهم می آورد.
قید کامپیوترها از سیستم عامل استفاده نمی نمایند. مثلا" آتشگاه های مایکرویو که در آشپزخانه استعمال شده دارای نوع خاصی از کامپیوتر بوده که از سیستم عامل استفاده نمی نمایند. باب این نوع سیستم ها بدلیل انجام عملیات محدود و ساده، نیازی به وجود سیستم عامل نخواهد بود. دادهها ورودی و خروجی با استفاده از دستگاههائی نظیر صفحه کلید و نمایشگرهای LCD ، باب اختیار سیستم گذاشته می گردند. ماهیت عملیات انجام شده در یک اجاق دندان مایکروویو بسیار محدود و مختصر است، بنابراین پیوسته یک برنامه در تمام حالات و اوقات اجراء خواهد شد.
برای سیستم های کامپیوتری که دارای عملکردی بمراتب پیچیده خیس از اجاق گاز مایکروویو می باشند، بخدمت گرفتن یک سیستم آژانس باعث افزایش کارآئی سیستم و تسهیل در امر پیاده سازی برنامه های کامپیوتری می گردد. تمام کامپیوترهای شخصی دارای سیستم عامل باده باشند. ویندوز یکی از متداولترین سیستم های عامل است . یونیکس یکی دیگر از سیستم های عامل مهم در این زمینه است . صدها سنخ سیستم عامل تاکنون با توجه به اهداف دیگرسان طراحی و عرضه شده است. سیستم های عامل مختص کامپیوترهای بزرگ، سیستم های روبوتیک، سیستم های کنترلی بلادرنگ ، نمونه هائی باب این زمینه می باشند.
سیستم آژانس با ساده ترین تحلیل و بررسی دو عملیات اساسی را در کامپیوتر اجرا می دهد :
اولین وظیفه یک سیستم عامل، مدیریت منابع پیچیده افزاری و نرم افزاری است . برنامه های دیگرسان برای دستیابی به سمت منابع سخت افزاری نظیر: پردازنده ، حافظه، دستگاههای ورودی و خروجی، حافطه های جانبی، در رقابتی سخت شرکت خواهند کرد. سیستم های عامل بعنوان یک مدیر عادل و آرام زمینه استفاده بهینه از منابع موجود را از بهر هر یک از برنامه های کامپیوتری فراهم می نمایند.
وظیفه دوم یک سیستم عامل عرضه یک رابط ( اینترفیس ) یکسان برای سایر پروگرام های کامپیوتری است . در این حالت زمینه استفاده بیش از یک نوع کامپیوتر از سیستم آژانس فراهم شده و در صورت بروز تغییرات باب سخت افزار سیستم های کامپیوتری نگرانی خاصی از جهت اجرای برنامه وجود نخواهد داشت، چراکه سیستم عامل بعنوان میانجی بین برنامه های کامپیوتری و سخت افزار ایفای وظیفه کرده و مسئولیت مدیریت منابع سخت افزاری به وی سپرده شده است . برنامه نویسان کامپیوتر نیز با استفاده از نقش سیستم عامل بعنوان یک میانجی براحتی برنامه های خود را طراحی و پیاده سازی کرده و در رابطه با اجرای پروگرام های نوشته شده بر روی سایر کامپیوترهای مشابه نگرانی نخواهند داشت . ( حتی اگر میزان حافظه حاضر در دو کامپیوتر مشابه نباشد ) . باب صورتی که پیچیده افزار یک کامپیوتر بهبود و ارتقاء یابد، سیستم عامل این تضمین را ایجاد خواهد کرد که برنامه ها، در ادامه بدون بروز اشکال قادر به ادامه حیات وسرویس دهی خود باشند. مسئولیت مدیریت منابع پیچیده افزاری برعهده سیتم عامل خواهد بود خیر برنامه های کامپیوتری، بنابراین در زمان ارتقای سخت افزار یک کامپیوتر مسئولیت سیتستم عامل در این راستا اولویت خواهد داشت . ویندوز 98 یکی از بهترین نمونه ها در این زمینه است . سیستم عامل فوق حرف روی پیچیده افزارهای متعدد تولید شده توسط تولیدکنندگان متفاوت اجراء می گردد. ویندوز 98 قادر به سمت مدیریت و استفاده از هزاران نوع دستگاه چاپ رایانهای دیسک و سایر تجهیزات جانبی است .
سیستم های عامل را از بعد نوع کامپیوترهائی که قادر به کنترل آنها بوده و نوع پروگرام های کاربردی که قادر به حمایت از آنها می باشند به چهار گروه عمده تقسیم می نمایند.
باب اینجا لازم است که به اختلاف های موجود سیستم های عامل " چند کاربر " و " تک کاربر" در رابطه با امکانات شبکه ای اشاره گردد. ویندوز 2000 و ناول قادر به حمایت از صدها و هزاران کاردان شبکه باده باشند این نوع سیستم های عامل بعنوان سیستم عامل چند کاربره واقعی در نظر گرفته نمی شوند.
باب امتداد با توجه به شناخت مناسب بوجود آمده در دررابطه با انواع سیستم های عامل به عملیات و وظایف سیستم عامل اشاره می گردد.
وظایف سیستم عامل
پس از روشن نمودن کامپیوتر، لولین پروگرام ای که اجراء باده گردد ، مجموعه دستوراتی می باشند که در حافظه ROM ذخیره و اسم بررسی صحت حاصل امکانات سخت افزاری موجود می باشند. برنامه فوق (POST) ، پردازنده ، حفظه و سایر عناصر سخت افزاری را امعان خواهد کرد . پس از امعان موفقیت آمیز برنامه POST ، در ادامه درایوهای ( هارد ، فلاپی ) سیستم پرکار خواهند شد. باب اکثر کامپیوترها ، پس از پرکار شدن هارد دیسک ، اولین بخش سیستم عامل با نام Bootstrap Loader فعال خواهد شد. پروگرام فوق صرفا" دارای یک وظیفه بنیادی است : انتقال ( استقرار ) سیستم عامل در حفظه حقیقی و امکان اجرای ثانیه . پروگرام بالا عملیات متفاوتی را یه منظور استفرار سیستم عامل در حافظه انجام خواهد داد.
سیستم عامل دارای وظایف زیر است :